به گزارش قدس آنلاین، بازار طلا این روزها متأثر از دو متغیر کلیدی به سطوح قیمتی کمسابقهای رسیده است؛ از یکسو اونس جهانی طلا رکوردشکنیهای تاریخی خود را ادامه میدهد و از سوی دیگر، نرخ ارز در بازار آزاد همپای انتظارات تورمی به سطوح بالایی رانده شده است. در چنین شرایطی که تبدیل نقدینگی و پساندازهای خرد و کلان به داراییهای امن با هدف حفظ ارزش پول شدت گرفته، تقاضا از مصرف تجاری صِرف فراتر رفته و ماهیتی کاملاً سرمایهای پیدا کرده است.
ورود مرکز مبادله به سمت عرضه و برگزاری حراجهای جدید شمش طلا، واکنشی برای پاسخگویی به این تب تقاضاست. با این حال، سؤال راهبردی این است که آیا مداخله بر محور تزریق فیزیکی طلا، درمان ریشهای این التهاب است یا صرفاً تلاشی برای مدیریت شوکهای کوتاهمدت؟ گزارشی که می خوانید، پاسخ دو کارشناس اقتصادی به این پرسش است.
حراج شمش ضربهگیر برای کاهش دامنه نوسان
مهدی بنی اسدی کارشناس اقتصادی در گفت و گو با قدس با اشاره به اینکه اونس جهانی طلا در محدوده ۴۶۴۲ دلار قرار گرفته و در بازار ارز نیز دلار در کانال ۲۰۰ هزار تومان نوسان می کند، گفت: در مقطع کنونی، بازار طلا در ایران از دو موتور پیشران پرقدرت سوختگیری میکند، نخست اونس جهانی که در سطوح فوقالعاده بالایی معامله میشود و دوم نرخ ارز در بازار غیررسمی که با عبور از محدوده ۲۰۰ هزار تومان، نیروی صعودی پرفشاری را به فلز زرد تحمیل کرده است.
وی افزود: حتی اگر خریدهای هیجانی و حبابهای کوتاهمدت را از محاسبات خارج کنیم، ترکیب اونس بالای جهانی و دلار گرانقیمت بهتنهایی ظرفیت بنیادی لازم برای تثبیت و حفظ طلا در کانالهای فعلی را داراست. بر همین اساس، هرگونه انتظار برای آغاز یک روند اصلاحی و نزولی پایدار، مشروط به تغییر معنادار در حداقل یکی از این دو متغیر اصلی است و کاهشهای مقطعی را باید اصلاح موقت قیمتها خواند نه چرخش کلی بازار.
تقویت عرضه برای کاهش فشار بر بازار آزاد
این کارشناس اقتصادی پیرامون سازوکار حراج شمش در مرکز مبادله تصریح کرد: اقدام سیاستگذار در تقویت عرضه رسمی، حرکتی هوشمندانه برای کاهش فشار بر بازار آزاد است. هنگامی که کانال رسمی برای پاسخگویی به تقاضای صنعتگران، عمدهفروشان و تولیدکنندگان مصنوعات ایجاد میشود، رفتار معاملهگران محتاطتر شده و بخش مهمی از تقاضای کلان وارد معاملات زیرزمینی نمیشود؛ این رویکرد اثر روانی تثبیتکنندهای دارد اما هرگز نمیتواند نقش سوخت اصلی بازار یعنی تورم، ریسکهای سیاسی و نرخ ارز را بیاثر سازد.
وی خاطرنشان کرد: سیاستگذار در واقع تنها بر ضلع عرضه داخلی کنترل اجرایی دارد، در حالی که اونس جهانی کاملاً برونزاست و بازار ارز نیز بازتاب تمامنمای ناترازیهای اقتصاد کلان است؛ بنابراین تا زمانی که فشار ارزی و انتظارات تورمی فروکش نکند، عرضه شمش فقط نقش یک ضربهگیر برای کاهش دامنهنوسان را بازی خواهد کرد.
مخاطب حراجها زنجیره حرفه ای بازار طلا است
میلاد یزدانپور، کارشناس اقتصادی نیز با تحلیل جامعه هدف و ساختار حراجهای شمش مرکز مبادله به قدس اظهار داشت: طراحی این حراجها نشان میدهد که سیاستگذار خریداران خرد را هدف نگرفته، بلکه بستر را برای فعالان حرفهای، تولیدکنندگان مصنوعات طلا و صنف آبشده فراهم کرده است.
وی با اشاره به اینکه هر متقاضی باید برای هر قطعه شمش ۵ میلیارد تومان وجهالضمان واریز کند و سقف خرید نیز حداکثر ۲۵ قطعه در هفته تعیین شده است توضیح داد: تعیین وجهالضمان چندمیلیارد تومانی برای هر قطعه شمش و سقف خرید مشخص هفتگی، شاهدی بر این است که هدف اصلی، پوشش دادن نیاز زنجیره تولید و ممانعت از کشیده شدن تقاضای تجاری به بازار غیررسمی است. اگر این عرضه بتواند نیاز تولیدکنندگان، فروشندگان و فعالان بازار طلای آبشده را پوشش دهد، اثر آن به شکل غیرمستقیم به بازار مصرف و قیمتهای خردهفروشی نیز منتقل خواهد شد
وی افزود: تقاضای موجود در بازار طلا برآمده از نگرانیهای عمیق خانوارها و فعالان اقتصادی برای پوشش ریسک کاهش ارزش پول ملی است. وقتی بازارها درگیر نااطمینانی و نرخهای تاریخی ارز میشوند، طلا به پناهگاهی امن بدل میشود؛ از این رو سیاستگذار امروز با تقاضای سرمایهای شدیدی مواجه است که صرفاً با افزایش عرضه شمش حل و فصل نمیشود.
سناریوهای پیشروی بازار
این تحلیلگر مسائل اقتصادی با تشریح سناریوهای پیشروی بازار بیان کرد: مسیر کوتاهمدت طلا به برآیند سه نیروی نرخ دلار، اونس جهانی و حجم عرضه رسمی گره خورده است. چنانچه عرضه شمش با اصلاح قیمتی دلار همزمان شود، میتوان به شکلگیری یک افت ملموستر در قیمتها امیدوار بود. اما در سناریویی که دلار در کانالهای فعلی پایدار بماند، حراجها تنها شتاب صعود را کند میکنند و در صورت اوجگیری همزمان دلار و طلای جهانی، اثر این حراجها بهسرعت مستهلک خواهد شد.
یزدانپور یادآور شد: پیام حراجهای اخیر برای بازار در شرایطی که طلای ۱۸ عیار به محدوده ۲۲ میلیون تومان رسیده، این است که سیاستگذار در صدد مهار التهاب است و تلاش میکند از طریق افزایش عرضه، بخشی از فشار بازار را مدیریت کند. این اقدام میتواند برای مقاطعی فاز انتظار و احتیاط را بر معاملات حاکم کند. در این مقطع بخشی از خریداران ممکن است منتظر نتیجه حراج بمانند و برخی فعالان بازار نیز با تصور افزایش عرضه، از خریدهای هیجانی فاصله بگیرند. این اثر روانی گاهی حتی پیش از ورود واقعی شمش به بازار مشاهده میشود. اما پایداری آن وابسته به شرایط بازار ارز و اونس جهانی خواهد بود.
وی تاکید کرد: نباید حراج شمش را نشانهای قطعی برای سقوط بهای طلا دانست، چرا که ثبات پایدار تنها زمانی رخ خواهد داد که ریسکهای کلان اقتصادی و سوخت افزایشی بازار ارز مهار شوند.
نظر شما